همراه نموده ؟ ممكن است دليلش اين باشد كه « سراج » به معنى چراغ است كه نور از درون خودش سرچشمه مىگيرد ، و اين متناسب با وضع خورشيد است كه طبق تحقيقات مسلم علمى نورش از خود او است ، بر خلاف ماه كه نورش از پرتو خورشيد است ، و لذا آن را با « منير » توصيف كرده ، يعنى « روشنى بخش » هر چند نورش از ديگرى گرفته شده باشد . ( در جلد 8 تفسير نمونه ذيل آيه 5 و 6 سوره يونس - صفحه 226 به بعد - در اين زمينه مشروحا سخن گفته‌ايم ) . در آخرين آيه مورد بحث باز به معرفى پروردگار عالم ادامه داده و بخش ديگرى از نظام هستى را بازگو مىكند مىگويد : « او كسى است كه شب و روز را جانشين يكديگر قرار داد ، براى آنها كه بخواهند متذكر شوند و يا شكرگزارى كنند » ( * ( وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرادَ شُكُوراً ) * ) . اين نظام بديع كه بر شب و روز حاكم است ، و متناوبا جانشين يكديگر مىشوند و ميليونها سال اين نظم ادامه دارد ، نظمى كه اگر نبود زندگى انسان بر اثر شدت نور و حرارت يا تاريكى و ظلمت به تباهى مىكشيد ، براى آنها كه مىخواهند خدا را بشناسند دليل جالبى است . مىدانيم پيدايش نظام « شب » و « روز » بر اثر گردش زمين به دور خويش است ، و تغييرات تدريجى و منظم آن كه دائما از يكى كاسته و بر ديگرى افزوده مىشود بخاطر تمايل محور آن نسبت به مدارش مىباشد كه باعث وجود فصلهاى چهارگانه است . اگر كره زمين ما در حركت دورانى تندتر و يا كندتر از امروز مىچرخيد در يك صورت شبها آن قدر طولانى مىشد كه همه چيز منجمد مىگشت و روزها آن قدر طولانى كه نور آفتاب همه چيز را مىسوزاند ، و در صورت ديگر فاصله